Zu hemen zaude: HomeLea-ArtibaiEskualdeLea-Artibaiko EskualdeaHerriakLekeitio

Lekeitio

Idatzita

Lekeitio'ko Armarria - Escudo de Lekeitio

Gizakien lehen aztarnak Lumentzako koban aurkitu dituzte, Santimamiñekin batera, goi-paleolitikotik erromanizaziorainoko Bizkaiko eremu kultural aipagarriena duen aztarnategia da.

Antzina, gaur eguneko Lekeitio lekuan Bizkaiko Elizate-Elkartasuneko Kontzeju edo herri bat zegoen, bertan itsas gizon eta arrantzaleak bizi ziren. 1325. urtean María Díaz de Haro Bizkaiko Andereak fundazio karta eman zion Lekeitioko elizateari.

Horrela hiribildu bihurtu zen eta zenbait onura juridiko, merkatal, fiskal, militar eta baita eriijioso ere ezarri zituen.

Erdi Aroan, hiribildu bat fundatzerakoan, arrazoi defentsibo eta sozio-ekonomikoak direla eta harresi batez inguratzen zen.

Lekeitioko harresiaren trazadurari dagokionez elizaren dorretxetik hasiko ginateke, hemen baitzegoen Elizatea. Hemendik gaur eguneko Dominiken komentua inguratuz Dendari kale hasieran dagoen Atea portalera heltzen zen. Hemendik Pascual Abaroa etorbidea jarraituz, Artolaba eta Tortola kaleak batzen diren puntuan Zumatzeta atera iritsiko litzateke, San Cristobal enparantza zeharkatuko luke Apalloa atera helduz.

Trinidade kaleko atzeko aldetik harresiak gaur egun mantentzen diren aztarnen norabidea jarraituko luke. Bergara kalean behera ekialderantz harresiak gaur egun Narea kalean mantenduriko harresi- aztarnekin bat egingo luke (14,12,10, 4 eta 2 zenbakiko hormen atzeko aldeak, ikustea posible ez direnak).

Nuestra Señora del Buen Viaje edo San Pedro atea Narea eta Arranegiko Zabala bitartean legoke. Hemendik Guzurmendia aterantz abiatuko litzateke, ate hau Apalloa kalearen beheko aldean eta udaitzaingoaren bulegoaren sarreran kokatzen zen. Azkenik, hemendik elizaren absidearekin bat egiten zuen harresi bat omen zegoen.

Bide Monumentala

UDALETXEA (XVIII. mendea). Euskal Kontzejuaren ohiko eraikin barrokoa.

ANDRA MARIAREN ZERURATZE ELIZA (XV.mendea). Eraikuntza gotiko berantiarra. Arreta berezia merezi dute atariak eta barru aldeko gotiko flmenko erako erretaula polikromatuak, Bizkaiako garrantzitsuena.

AITA ETERNOAREN ERMITA (XVII).. Bizkaiko esanguratsu eta monumentalenetarikoa da 1675ean Martín de Zuloaga harginak eginiko eraikuntza gangatu hau. Arotziari dagokionez, barroko egikerako eraikin bikain honek molde hertsiko baldintzapenak gainditzen ditu.

HARRESIAREN AZTARNAK. Hilerriaren aurrean hasi eta Dendari kalean amaitzen da. Hemen “Portal de Atea”, barru aldeko bidaiarien sarrera nagusia aurkitzen zen. Paskual Abaroa etorbidean mandendu direnak.

URIARTE JAUREGIA (XVII. mendeko Monumentu Nazionala). Lucas Longak pentsatutako jauregi barroko-klasizista honek Erdi Aroaren bukaerako dorretxe bat estali zuen, teilatutik nabarmentzen dena. Eskualdeko egoitzazko arkitekturaren eredu onenetarikoa den honetan bere puntu erdiko arkudun egutera bikoitza eta barruko eskailera axiala nabarmentzen dira.

TURPIN DORREA (XVI).. lkutu gotikoa duen egikera errenazentistadun dorretxe-jauregi honek barlasai eta boladun hauts-babesak dituzten leiho dinteldunak ditu eta sarbidea puntu erdiko uztai handi bat da. Errege-erregin Katolikoen garaiko egoitza zaharrenetarikoa eta ondoen iraunarazienetarikoa da.

OXANGOITI JAUREGIA (XVII).. Tankera barroko-klasizista duen lan honetan fatxadako harlandua, leihoetako apaindurak, teilatuhegaleko arotzia eta, bereziki, bere marketeria klasizistadun ate nagusi ederra gailentzen dira.

DORRE ZAHARRA. Lekeitioko eraikinik zaharrenetarikoa. Dominicas Amen Komentu barruan aurkitzen da.

Beste bisita batsuk: Historiaurreko Lumentza koba izkutatzen duen Kalbario mendi-tontorrera igo hiriko antzinako harresiaren hondakinetatik zehar. Itsasadarraren ibai-aho eta badia ikusteko balkoi bikaina da. Gero, erriberako untziolak eta Marea Errota deritzon antzinako marea errotaren uharka dagoen padurara jeitsi. Azkenik, Kaio Hauskarak habia egiten dueneko Garraitz irlan amaitu ikustaldia. Beste hautabidezko ibilbidea ondoko hau litzateke: portutik irten eta Santa Katalinako farora jo. Handik, kantabriar artadi eta labar zoragarriaz gozatzeko, Otoio mendira igo (Ikus senderismoa. Otoio).

Non jan, non lo egin eta argibideak: Lekeitiok lau hotel ditu eta beraietako batek talasoterapia zentroa du. Bestalde, hurbil dagoen Mendexa herrian kanpaleku on bi daude. Jateari dagokionez, eskaintza zabala aurkitzen dugu, haragi, barazki eta bertako ardauen artean, arraina nagusitzen delarik. Gida honetako zer­bitzu atalean aurkituko duzu gai hauei buruzko informazio gehiago.

Itzuli

Irakurrita 846 bidar